Ik ben steeds op zoek naar nieuwe betaalbare messen van uitzonderlijke kwaliteit. En ja hoor, wat een feest, ik heb er weer één gevonden! Ditmaal betreft het messen uit Spanje, geen groot messenland, maar wel een land met veel knipoogjes naar of vanuit het messenmachtige Frankrijk. Eerder heb ik Laguiole messen beschreven, die een groot deel van hun vorm in Spanje hebben gekregen. Nu dan een écht Spaans mes uit het trotse Catalonië: Pallarès Solsona !
Het merk ‘Pallarès Solsona’
Pallarès Solsona is een familiebedrijf, dat in 1917 is begonnen met het vervaardigen van klassieke scheermessen. Na WO I is het bedrijf vooral gegroeid met het vervaardigen van messen en scharen en tegenwoordig worden zelfs (tuin)gereedschappen en barbeques gemaakt. In dit artikel ga ik het uiteraard alleen over messen hebben.
Ik ben in eerste instantie gevallen voor een zeer eigenzinnig model mes, dat volgens mijn info een klassiek Catalaans mes zou kunnen zijn. Het kenmerkt zich door een blad- (of vlam)vormig lemmet met houten heft (buxus, olijf, ebben, rosewood, jeneverbes etc.). Dit mes is relatief goedkoop; de prijzen zijn vergelijkbaar met de prijzen van bijvoorbeeld Opinel messen. Pallarès maakt ze met de hand. Dat kom je niet vaak tegen en doet mij vooraf al watertanden. Nou alleen nog even kijken hoe goed zo’n Pallarès is.
Het eerste mes
Het mes waarover ik het ga hebben heeft geen aparte naam, maar wordt door Pallarès gewoon ‘houten keukenmes’ genoemd. Het is leverbaar met lemmetlengte tussen 9 en 22 cm.
Het lemmet is van carbonstaal, maar ook in RVS leverbaar. Carbonstaal is niet roestvast, dus vergt wat extra aandacht.
Het handvat is gemaakt van buxushout, dat ook wel palmhout wordt genoemd. Deze twee eigenschappen maken dat het mes volkomen kaduuk gaat als het in de afwasmachine terecht komt. Een dergelijk mes moet u na gebruik direct afspoelen (of afwassen) en afdrogen, want roest ligt snel op de loer. Ik gebruikte het mes, net nieuw uit de doos, voor het snijden van uien. Het verkleurde direct en ondanks goed afwassen en drogen bleken er na een week toch roestplekken op te zitten. Die kon ik er met wat citroensap en zout gemakkelijk afwassen en komen nu waarschijnlijk niet meer terug, omdat de verkleuring (patina) zelf een beschermende laag vormt, maar toch.
Het staal, hout en de beperkte lemmetlengte beperken professioneel gebruik; in een professionele keuken is een kwetsbaar mes niet optimaal. Pallarès Solsona lijkt met dit mes vooral op de thuiskok te mikken en ondersteunt dat met een zeer aantrekkelijke prijs. Het grootste 22 cm mes kost minder dan 50 euro.
Carbonstaal werd tot de jaren 70 algemeen gebruikt voor alle ‘grootse’ messen en is voor mij als thuiskok een positieve eigenschap aan een mes. Carbonstaal staal is harder en kan daardoor scherper worden geslepen. Vele andere voorbeelden van carbonstaal, zoals diverse Herder , Opinel en Japanse messen, sieren mijn magneetblok.
Het tweede mes
Pallarès Solsona levert ook RVS messen in vele modellen. Als het uiterlijk van het carbonstalen mes hierboven u bevalt, zult u onderstaand RVS mes ook wel kunnen waarderen. Dit model wijkt uiterlijk maar weinig af. Het lemmet heeft geen echte bladvorm; de hiel is recht, zonder krop. Het heft is identiek. Om een algemene indruk te krijgen van de kwaliteit heb ik beide messen besteld en ben ik er mee aan de slag gegaan.
Out of the box …
Beide messen worden handgeslepen geleverd. Ik, als messenslijper, verwacht dan een tot in de puntjes afgewerkte slijping, die bij iedere aanraking een snee tot gevolg heeft.
Die verwachting komt maar deels uit. De Pallarès Solsona messen blijken slechts voldoende geslepen. Ze zijn scherp, maar van een carbon mes wil ik extreme scherpte. Dat maakt het mes niet minder goed, maar voor u als koper kan het wel een tegenvallertje zijn als u uw spiksplinternieuwe mes eerst naar de slijper moet brengen omdat u een soepeler snijdend mes had verwacht.
Het handvat is netjes afgewerkt en voelt glad aan. Het ligt lekker in de hand, maar kan om zijn eigen as draaien zonder dat u dat direct merkt. In dat geval snijdt u dus scheef. Met name ongewenst als u dunne plakjes wilt snijden. U kunt dit probleem echter gemakkelijk omzeilen door een pinch-grip te gebruiken, waarbij u duim en wijsvinger op het lemmet klemt en het handvat losjes in de andere vingers laat liggen. Dat gaat door de bladvorm heel gemakkelijk. Zo vastgehouden liggen deze messen ineens heel fijn in de hand.
Snijcapaciteit
Het is een beetje jammer dat het mes niet perfect vlijmscherp is geslepen, want daarmee verliest de Pallarès Solsona wat geloofwaardigheid voor veeleisende potentiële kopers. Ik heb er direct vanuit de doos mee gesneden, maar was niet onder de indruk. Een komkommer of tomaat wordt bij de eerste haal wel direct ingesneden, maar de snede is wat rafelig. Dat kan anders!
En dus ben ik de messen gaan slijpen. Daarover later meer, maar wat er na die slijping ineens gebeurt, verstomt iedere initiële kritiek. De messen kunnen allebei scheermesscherp worden geslepen, wat vooral voor de RVS variant een hele prestatie is. Ieder ingrediënt kan na een goede slijping met chirurgische precisie worden verwerkt en door de ronde vorm van het lemmet is het ‘wiegend’ hakken van kruiden, knoflook, nootjes en nog veel meer een volkomen genot. Zeker voor dat soort werk zullen deze mesjes waarschijnlijk mijn koksmessen naar de vergetelheid drukken.
Slijpen
Zoals gezegd, de messen moeten eerst worden geslepen om hun volle potentie te kunnen tonen. Dat slijpen is een fluitje van een cent. Hoewel het RVS mes iets zachter is dan het roestende mes, is het staal ook goed bestand tegen wat druk. Het buigt niet om, waardoor een mooie gladde en vooral scherpe snede ontstaat. Beide messen zijn échte uitblinkers op dit gebied, vergelijkbaar met Opinel, maar nog net niet met Robert Herder messen, die ik nog altijd als referentie gebruik. De hoogte van het lemmet zal op lange termijn afnemen naarmate het mes vaker geslepen wordt, maar het is zo hoog dat je die afname waarschijnlijk pas na een half mensenleven zult merken. En dat maakt dat je deze messen waarschijnlijk je hele leven zult kunnen gebruiken.
Onderhoud
Voordat u een Pallarès Solsona aanschaft, moet u een paar dingen over het mes weten. Het mes mag nooit in de afwasmachine. Dat geldt sowieso voor alle keukenmessen, ongeacht het merk. Geen goede combinatie met agressieve afwasmiddelen, zouten en zuren in de vaatwasser.
De messen zijn met lauw water en een borstel gemakkelijk helemaal schoon te krijgen. Afwasmiddel is optioneel. Carbonstaal moet na gebruik direct worden afgedroogd. RVS staal is wat dat betreft veel vergeeflijker. Dat mes mag wat langer nat blijven omdat het inderdaad niet roest, maar het houten handvat zal van langdurige vochtigheid niet mooier worden. Om deze reden mag u een Pallarés, of een ander mes met een houten heft, nooit in het water laten liggen.
Voor het bijhouden van de scherpte kan je een gewone aanzetstaal gebruiken. Dat werkt prima om de slijper minimaal een jaar buiten de deur te houden. Het mes blijft met een aanzetstaal ongeveer twee jaar scherp genoeg. Als u zelf slijpt op een wetsteen of een apparaat dat het mes aan één kant tegelijk slijpt, zult u het slijpgemak van deze messen waarderen. Andere slijpinstrumenten, zoals doortrekslijpers, zullen het mes onherroepelijk beschadigen. Dat geldt voor alle messen, maar vanwege de dunne Pallares messen zijn deze extra kwetsbaar voor dat soort slijpers. Dus gebruik een fijne keramische staaf of breng het mesje gewoon naar een goede slijper.
Als u het heft wil beschermen tegen uitdroging, wrijf het dan eens per jaar in met een niet bedervende plantaardige of minerale olie om het waterafstotend te houden (bijv. druivenpitolie, slaolie, rijstolie, maar geen olijfolie, want die gaat stinken). Op die manier zal het mes bij uw pensioen nog steeds nieuw lijken.
Conclusie
Een Pallarès Solsona is een attractief en exclusief mes, dat kwalitatief en prijstechnisch op Opinel lijkt en daarmee aan mijn messenrek een ‘goed’ scoort. Het is wel, vooral de niet roestvaste modellen, een mes met een gebruiksaanwijzing. Na gebruik niet nat laten liggen en nooit in de afwasmachine. Een Pallarès Solsona wordt redelijk scherp afgeleverd, maar na een goede slijpbeurt blijkt het een geweldig scherp mes, met een lang uithoudingsvermogen. Als u een ‘groene’ levensstijl hebt, zullen deze messen waarschijnlijk goed bij u passen. Bovendien steunt u met uw aankoop een kleinere zelfstandige messenmaker in Spanje, ook niet onbelangrijk tussen al het moderne Duitse en Japanse messengeweld.
Pallarès Solsona is in Nederland sinds enige tijd mondjesmaat verkrijgbaar. DeMessenslijper is de tweede Nederlandse winkel die messen van dit merk verkoopt en de enige die ze ook standaard en kosteloos voor u kan slijpen bij aflevering, rekening houdend met de staalkwaliteit en de vorm van het mes. Uiteraard kunt u daarvoor ook lang na aankoop terecht bij deMessenslijper.
